Nieuws & Evenementen

ISVAG bouwt aan de toekomst!

ISVAG bouwt aan de toekomst: ISVAG plant de bouw van een nieuwe hoogtechnologische afvalenergiecentrale, met de laagste emissies en een maximale energieproductie. Die plannen werden in oktober 2016 bekend gemaakt, maar waar staat ISVAG één jaar later? Wel, het Milieu Effecten Rapport is bijna afgerond, en de eerste beelden van het architectuurontwerp zijn sinds vandaag bekend!

ISVAG haalt het maximum uit uw afval: het restafval dat u en ik, wij met z’n allen, dagelijks in de vuilnisbak of container gooien. Vlaanderen en Antwerpen zijn wereldtop op het vlak van recyclage en afvalverwerking: toch produceren we met z’n allen nog altijd tonnen restafval waar wij niets mee kunnen, maar ISVAG gelukkig wel.

Kortom, ISVAG zet uw huishoudelijk restafval om in grondstoffen en in energie, en dat is goed voor het milieu. De verbranding bij ISVAG is vandaag een oplossing voor ons restafval, in plaats van een probleem.

Op 12 oktober 2016 keurde de Raad van Bestuur van ISVAG de plannen goed voor de bouw van een nieuwe afvalenergiecentrale op de huidige plek, vlakbij de bestaande installatie op de Boomsesteenweg/A12. ISVAG streeft naar de laagste emissies en wil in de toekomst elektriciteit produceren voor 35.000 gezinnen, of warmte produceren via een warmtenet voor 40.000 gezinnen in de buurt. In de winter maakt ISVAG meer warmte, en in de zomer meer elektriciteit.

Hoe zal de nieuwe installatie eruit zien?

ISVAG ziet een nieuwe afvalenergiecentrale niet als industriële installatie, maar als een architecturaal baken dat de visie van openheid en transparantie benadrukt. Daarom werd een openbare aanbesteding georganiseerd om een architectenbureau te selecteren, dat een buitenschil moet ontwerpen voor de installatie en een plan voor de inrichting van de omgeving en de terreinen.

Onder leiding van een jury werd gekozen voor het ontwerp van het Antwerpse ontwerpersbureau BEL Architecten, dat op alle onderdelen als beste ontwerp uit de bus kwam. In het wedstrijdontwerp van BEL Architecten is gekozen voor een mooi en gedurfd ontwerp: het is niet louter een industriële installatie, maar een afvalenergiecentrale met een knap schild omheen. Op de afbeelding ziet u een impressieschets: in de volgende weken en maanden wordt het winnende ontwerp technisch en architecturaal verder verfijnd.

Waarom is verbranding van restafval nog nodig?

De ISVAG-installatie wordt ontworpen voor de verwerking van restafval. Dat is het residu dat overblijft na sortering aan de bron van huishoudelijk afval. De consument sorteert verschillende recycleerbare fracties waaronder glas, papier, PMD, GFT. De rest die overblijft bevat voedingsoverschotten, niet-recycleerbare plastics (vooral verpakkingen en klein speelgoed), complexe materialen (combinaties van plastics, metalen,..), steenachtige materialen, niet-recycleerbare houtachtige stromen… maar ook grof huisvuil. Het restafval is typisch een mengsel van laagwaardige onzuivere materialen. In lijn met het stortverbod op brandbaar afval moet er voorzien worden in verwerkingscapaciteit voor deze fractie.

De verwerking gebeurt best door een flexibel, robuust en betrouwbaar systeem dat schommelingen in aanvoer, calorische waarde en samenstelling aankan en in een afvoer en recyclage voorziet van metalen en de inerte fractie (15-30%). Een systeem dat de ‘final sink’ vormt in het algemene systeem van duurzaam materialenbeheer. De laatste optie voor materiaal dat geen andere bestemming heeft gevonden.

Het systeem van recyclage, kringloopsluiting en circulaire economie kan enkel blijven draaien indien er voorzien wordt in een uitweg voor onzuiverheden en toxische of eco-toxische substanties. Zoniet, stapelen deze zich op in de circulerende materialen, met als gevolg dat hun kwaliteit daalt, of dat we blootgesteld worden aan schadelijke stoffen. Ook bij verdergaande ontwikkeling van de gescheiden inzameling en van recyclage zal er steeds een restfractie of een recyclageresidu blijven ontstaan.

De roosteroven heeft al de hoger genoemde karakteristieken. Bovendien laat hij toe om energie te recupereren uit dit laagwaardige materiaal in de vorm van elektriciteit en warmte. Door toepassing van BBT (Beste Beschikbare Technieken) kan bovendien worden gezorgd dat de impact op de omgeving minimaal blijft. In het design van de nieuwe ISVAG-installatie werd met alle BBT-bepalingen rekening gehouden.

Best Beschikbare Techniek

De afvalenergiecentrale die we zullen bouwen is een roosteroven met een verwerkingscapaciteit van 190.000 ton per jaar. Het wordt een volwaardige warmtekrachtkoppelingscentrale, die elektriciteit en warmte produceert met niet-recycleerbaar restafval als enige energiebron. De installatie krijgt een Selectieve Katalytische Reductie (SCR), die de NOx emissies uit de rookgassen filtert, aangevuld met een half-natte rookgaswassing. De keuze voor deze configuratie werd positief beoordeeld door alle leden van de externe wetenschappelijke adviesgroep, met experts uit binnen- en buitenland.

Onafhankelijke studies uit binnen- en buitenland tonen aan dat een roosteroven de Best Beschikbare Technologie (BBT) is voor het verwerken van huishoudelijk restafval. ISVAG investeert maximaal in de laagste emissies. De nieuwe installatie zal veel beter scoren dan elke wettelijke norm: ISVAG zal de laagste NOx emissies van Vlaanderen halen en zal koploper zijn qua energiewinning in Vlaanderen en verder weg: we dragen bij aan een schonere wereld waarin niets verloren gaat.

Energieproductie en het warmtenet

ISVAG wil koploper worden in energieproductie, en koploper in nieuwste technologie.

De nieuwe installatie zal stroom of warmte kunnen leveren, afhankelijk van de vraag en het seizoen. ISVAG kan zo een groter aantal Antwerpse gezinnen van groene elektriciteit voorzien (35.000 gezinnen t.o.v. 25.000 gezinnen met de huidige installatie), en dankzij de aanleg van een warmtenet zullen 40.000 Antwerpse gezinnen of bedrijven duurzaam kunnen verwarmen. ISVAG zal zo warmte leveren aan gezinnen en bedrijven in de buurt: zij zullen niet langer afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en dus niet langer schadelijke stoffen uitstoten. Dat zijn de vermeden emissies en zo wint het milieu twee keer!

Er is dus de historische kans en het grote potentieel in vermeden emissies, en zo onderschrijft ISVAG de ambitie, “tegen 2050 is de stad Antwerpen klimaatneutraal.”

Momenteel zijn er al concrete plannen voor de aanleg van een mini-warmtenet dat bij een van de aangeleverde bedrijven jaarlijks in een besparing van meer dan 1 miljoen m3 aardgas zal resulteren. Het energetisch vermogen van de nieuwe installatie zal een veelvoud hiervan opleveren.

Hierdoor betekent de nieuwe installatie een opportuniteit voor het realiseren van warmtetransport naar de omgeving. Dat beaamt Nabilla Ait Daoud, Schepen voor Leefmilieu van de stad Antwerpen: “Warmtenetten gevoed door duurzame bronnen zijn van essentieel belang in ons streven naar een klimaatneutrale stad in 2050. ISVAG produceert nu al duurzame elektriciteit, het zou nog interessanter zijn ook warmte uit te koppelen. Dankzij de ligging van ISVAG kan deze warmte relatief eenvoudig naar de omgeving worden ontkoppeld. Daarom hebben we met Eandis en Infrax een intentieovereenkomst afgesloten om een warmteproject vanuit ISVAG op te zetten. De eerste fase van dit warmtenet vanuit ISVAG kan al eind 2017 worden aangelegd bij de heraanleg van de Terbekehofdreef in Wilrijk. Het warmtenet op Nieuw Zuid, dat momenteel al draait en wordt uitgebreid, en het toekomstige warmtenet op BlueGate vormen de eerste essentiële stappen om een warmtetransportleiding vanuit ISVAG te rechtvaardigen. Ook de uitkoppeling richting Neerland en UZA in Wilrijk is belangrijk, net als de samenwerking met sociale huisvestingsmaatschappij Woonhaven belangrijk is om onder andere Kiel, Jan de Voslei en Emiel Vloorstraat op dit warmtenet aan te sluiten. Bovendien kunnen we als stad ons ruimtelijk beleid maximaal aanwenden om potentiële ontwikkelingsgebieden mee aan te sluiten. Kortom, de nieuwe installatie van ISVAG en de realisatie van warmtetransport biedt zeer grote opportuniteiten om de ruime omgeving van duurzame warmte te voorzien en belangrijke stappen te zetten in het halen van de stedelijke klimaatdoelstellingen.”

ISVAG zet mee de internationale trend

ISVAG zit niet op een eiland, integendeel: we willen met de Toekomstplannen mee de internationale trend zetten, samen met andere pioniers in binnen- en buitenland: op het vlak van architectuur, op het vlak van best beschikbare technologie, qua laagste emissies en qua productie van warmte en elektriciteit.

De voorbije jaren zijn we actief op zoek gegaan naar de Best Beschikbare Technologie, in binnen- en buitenland: alle mogelijke alternatieven zijn onderzocht. ISVAG heeft fors geïnvesteerd in Vlaams en in internationaal onderzoek, met o.a. kennis- en ervaringsuitwisselingen en studieopdrachten in Vlaanderen, Nederland, Denemarken (Kopenhagen), Zweden (Malmö) en Duitsland (Berlijn).

Die expertise winnen en delen, is de voorbije jaren steeds een uitgesproken en belangrijke doelstelling van ISVAG geweest. We waren actief aanwezig op internationale fora als de jaarlijkse Wereldcongressen van ISWA (International Solid Waste Association) of de World Cities Summit in Singapore.

Met succes, want het Vlaamse succesverhaal op het vlak van recyclage en afvalverwerking wordt vandaag wereldwijd geroemd. Het eerste Global Waste Management Outlook Report van UNEP (United Nations Environmental Programme) werd in 2015 op het ISWA World Congress in Antwerpen gepresenteerd, en nadien werd de knowhow van ISVAG en andere Vlaamse afvalpartners gevraagd voor de UNEP-missie naar Beiroet (Libanon) en voor een EU-missie naar Tripoli en Benghazi (Libië). ISVAG ondertekende dit najaar tenslotte ook een samenwerkingsproject met o.a. ISWA en DRAT, de afvalintercommunale van Tel Aviv, met het oog op de sluiting van de vijftig grootste dumpsites in de wereld.

Vergunningstraject

Begin 2017 is ISVAG gestart met de opmaak van het Milieu Effecten Rapport. Later deze maand wordt de MER ingediend, en dan kan – eind 2017 of uiterlijk begin 2018 – een omgevingsvergunning worden aangevraagd bij de Vlaamse minister voor Leefmilieu. ISVAG hoopt vervolgens in 2019 te kunnen starten met de bouw om uiteindelijk eind 2022 de nieuwe installatie in gebruik te kunnen nemen.